pyłki
Alergia

Marsz alergiczny, czyli czego się boimy?

Małe dzieci wyrastają z alergii pokarmowych. Tak się powszechnie uważa, jednak nie zawsze okazuje się to prawdą. Niektórzy chorują nadal, z tym że alergia z wiekiem przyjmuje coraz to inną postać. Marsz alergiczny – to słowo klucz opisujące to zjawisko.

Dlaczego tak się dzieje, że jeden typ reakcji alergicznej przechodzi w drugi?

U niemowląt najczęściej rozpoznaje się alergię pokarmową. Objawia się ona w trzech miejscach: układzie pokarmowym, układzie oddechowym oraz na skórze. Często mamy obserwują u swoich niemowląt takie reakcje jak ulewania, bóle brzucha, śluzowate kupki (nieraz też z krwią) lub też słabe przybierania na wadze. U malucha może pojawić się też nieżyt nosa lub czerwone, swędzące zmiany skórne, często opisywane jako AZS. Po wykryciu przyczyn uczulenia, prawidłowym leczeniu oraz diecie objawy z czasem ustępują.

Niestety nie jest to regułą. W przypadku marszu alergicznego kolejne choroby mogą pojawiać się kolejne, albo też dołączać do już istniejących.

Poniższe przedziały wiekowe obrazują najczęstsze manifestacje chorób atopowych:

0-6 miesiąc życia – dominują objawy żołądkowo-jelitowe, pojawiają się też objawy skórne

7-12 miesiąc życia – przewaga objawów skórnych – wyprysku atopowego, nadal mogą utrzymywać się objawy żołądkowo-jelitowe

2-3 rok życia – astma wczesnodziecięca

4-7 rok życia – alergiczny nieżyt nosa

8-14 rok życia – astma oraz alergiczny nieżyt nosa

Mimo że marsz alergiczny obserwuje głównie u dzieci, może się on pojawić się również u dorosłych. Starsze dzieci oraz dorośli są zazwyczaj bardziej wrażliwi na działanie alergenów wziewnych niż pokarmowych.

Nie znamy do końca czynników, które sprawiają że reakcja alergiczna nie ustępuje i przechodzi w kolejne choroby. Do przyczyn rozwoju marszu alergicznego zaliczamy m.in.

  • czynniki genetyczne – powiązane z występowaniem alergii w rodzinie oraz zdolnością do produkcji przeciwciał IgE.
  • czynniki środowiskowe – takie jak narażenie na zanieczyszczenie powietrza, dym tytoniowy, infekcje, alergeny zewnątrzpochodne, dieta dziecka oraz szczepienia

Jak często występuje to zjawisko?

Trudno jest określić dokładnie jaka część dzieci, które w najmłodszych latach wykazuje objawy alergii jest narażona na rozwój marszu alergicznego. Przeprowadzone badania pokazują nieco rozbieżne wyniki. 100 dzieci z wypryskiem atopowym zostało poddane przez 22 lat obserwacji w badaniu Rhodes i wsp. (2). Po zakończeniu badania u 15% z nich rozwinął się alergiczny nieżyt nosa, a u 40% astma oskrzelowa.

W innym badaniu, przeprowadzonym przez Gustaffson i wsp. (4), wzięło udział 94 dzieci z wypryskiem atopowym, które poddano obserwacji przez około 8 lat. W tej grupie u 45% stwierdzono alergiczny nieżyt nosa, a u 43% astmę oskrzelową. Stopień nasilenia wyprysku atopowego miał wpływ na rozwój dalszych chorób na tle alergicznym. Im był silniejszy , tym większe prawdopodobieństwo rozwoju astmy oskrzelowej lub alergicznego nieżytu nosa.

Czy można jakoś przerwać ten marsz?

Nie ma gwarancji, że choroby na tle alergicznych przestaną się rozwijać, ale jest kilka kroków, które warto podjąć by zwiększyć szanse dziecka na lepsze zdrowie.

Za najlepszy pokarm dla dziecka do 6 miesiąca życia uważa się wyłączne karmienie piersią. Mleko zawiera wiele składników regulujących działanie układu odpornościowego oraz wspomagających dojrzewanie jelit. Więcej o tym wspominam w tym wpisie.

W przypadku stwierdzonej alergii pokarmowej trzeba wyeliminować te składniki z diety matki (karmiącej) oraz dziecka, aby układ odpornościowy przestał być stymulowany.

Ograniczamy też kontakt dziecka ze szkodliwymi czynnikami, które drażnią drogi oddechowe – np. dym tytoniowy, spaliny, kurz i roztocza.

W miarę możliwości dobrze jest zapobiegać infekcjom u dzieci, a jeśli wystąpią to skutecznie i szybko je leczyć.

Również podawanie probiotyków może pomagać w walce z alergiami. Bakteryjny szczep Lactobacillus rhamnosus GG został dobrze przebadany, a jego korzystne działanie w profilaktyce i leczeniu alergii wielokrotnie potwierdzono. Mikrobiom jelitowy ma istotny wpływ na działanie układu odpornościowego, dlatego warto dbać o odpowiednią dietę, pozbawioną dużej ilości cukrów prostych oraz produktów mocno przetworzonych.

Nie zawsze da się uniknąć rozwojowi marszu alergicznego, trzeba jednak pamiętać o takim zjawisku. Gdy u małego dziecka pada podejrzenie choroby alergicznej, nie powinno się tego bagatelizować. Dobra współpraca rodziców z lekarzami oraz świadomość tego co pomaga, a co szkodzi ma wpływ zdrowie dziecka – alergika.

Źródła:

1. G. Swincow, M. Czerwionka-Szaflarska, Symptomatologia chorób alergicznych u dzieci – marsz alergiczny, Pediatria Polska 2010, Vol 85(2), pp.141-147. (link)

2. H.L. Rhodes, P. Thomas, R. Sporik, S.T. Holgate, J.J. Gogswell, A birth cohort study of subjects at risk of atopy: twenty two year follow up of wheeze and atopic status, Am J Resp Crit Care Med, 165 (2002), pp. 176-180. (link)

3. D. Gustafsson, O. Sjöberg, T. Foucard, Development of allergies and asthma in infants and young children with atopic dermatitis: a prospective follow up to 7 years of age, Allergy, 55 (2000), pp. 240-245. (link)

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.